Veelgestelde vragen over waterkwaliteit

Waarom mag ik even geen kraanwater gebruiken voor consumptie?

Waterbedrijven stellen hoge eisen aan de kwaliteit van ons kraanwater. Daarom zijn af en toe onderhoudswerken nodig om ons leidingnet in goede staat te houden. Bij deze werken maken we de leidingen drukloos om voorziene aanpassingen uit te voeren. Hierdoor treedt het risico op van een verontreiniging van het geleverde water.

Na de werken spoelt het waterbedrijf de leidingen grondig en controleren we het kraanwater op verontreinigingen. Deze analyse, uitgevoerd in een erkend laboratorium kan enkele dagen duren. Tijdens deze periode raden we jou aan veiligheidshalve het kraanwater bestemd voor consumptie minstens 5 minuten te koken voor gebruik.

Kook jouw kraanwater minstens 5 minuten voor je het gebruikt voor:

  • Drinken
  • Bereiden van drank (bv. soep, koffie, thee)
  • Bereiden van voedsel (en het wassen van groenten en fruit)
  • Reinigen van open wonden
  • Tanden poetsen

Je kan het kraanwater wel gebruiken voor:

  • Douchen en baden
  • Wassen en afwassen (let op: flesjes voor babyvoeding eerst steriliseren voor gebruik)
  • Schoonmaken
  • Doorspoelen van toilet

Nog vragen?
Contacteer je waterbedrijf

Soms heeft het water tijdelijk een melkachtige kleur. Wat is dat?

De meeste mensen denken dat het kalk is. Dat is niet zo. De melkachtige kleur heeft alles te maken met heel fijne luchtbelletjes in het water.

Vanwaar komen die?

In water zit opgeloste lucht. Bij daling van de druk en stijging van de temperatuur in de leiding vermindert de oplosbaarheid. Hierdoor komen soms heel fijne luchtbelletjes vrij, zoals bij het ontkurken van een fles champagne. De speling van het licht geeft dan een melkachtige kleur aan het water. In minder dan een minuut stijgen de luchtbelletjes naar de oppervlakte en verdwijnen uit het water. Dat wordt dan weer helder. Dit verschijnsel heeft geen invloed op de kwaliteit.

Hoe kan ik een drinkwaterfonteintje onderhouden?

Drinkwaterfonteintjes moeten regelmatig onderhouden worden. Hieronder enkele tips voor een goed onderhoud:

  • Plaats nieuwe fonteintjes bij voorkeur binnen en niet buiten. Dat voorkomt enerzijds dat het water in de leidingen in de winter bevriest, anderzijds wordt ook verontreiniging met bijvoorbeeld uitwerpselen van vogels vermeden.
  • Hou de fonteintjes proper en controleer ze dagelijks op zichtbaar vuil. Neem het onderhoud van de fonteintjes op in onderhoudsprogramma's.
  • Ontsmet de kraan van de fonteintjes regelmatig om ongewenste kiemgroei als gevolg van contact met monden en/of handen te vermijden. Je kan hiervoor ontsmettingsdoekjes op basis van ethanol gebruiken.
  • Spoel de leidingen na een lange periode van stilstand om een eventuele opstapeling van kiemen en/of metalen in de leidingen weg te spoelen.
  • Vervang de fonteintjes µ

Is hard water ongezond?

Hard water is perfect drinkwater. Door de aanwezigheid van calcium en magnesium is het zelfs lekker en gezond drinkwater.

Is kraanwater mineraalrijk water?

Leidingwater is mineraalrijk en daardoor ook gezond. De belangrijkste natuurlijke elementen die in drinkwater voorkomen zijn mineralen. Sulfaten en bicarbonaten, die in het kraanwater in beperkte hoeveelheden aanwezig zijn, bevorderen de spijsvertering. Het natriumgehalte ligt overal ver beneden de maximumnorm van 150 mg/l. Kraanwater vormt dus geen bedreiging voor mensen die een zoutarm dieet moeten volgen. Ook voor hart-en bloedvaten vormt kraanwater geen probleem.

Van kraanwater wordt wel eens beweerd dat het veel kalk (calcium) bevat. Dit is inderdaad soms zo. De aanwezigheid van kalk heeft vooral te maken met de bodemgesteldheid van de regio waar het water gewonnen wordt. Kalk is echter niet schadelijk voor de gezondheid. Het is een essentiële voedingsstof, die zorgt voor de stevigheid van ons beendergestel. Kalk vinden we trouwens ook terug in melk, in veel hogere concentraties zelfs dan in kraanwater. En wie zal beweren dat melk geen gezonde drank is?

Benieuwd naar de hardheid in jouw gemeente? Klik hier om deze in jouw gemeente te bekijken!

Kan ik regenwater gebruiken om mij te wassen?

Neen. Regenwater is veilig om mee te poetsen of de auto te wassen. Maar het is niet gezond genoeg om te drinken. Ook om je te wassen is regenwater niet hygiënisch genoeg.

Waarvoor gebruik ik drinkwater en waarvoor regenwater?

Drinkwater Regenwater
Drinken, koffie/thee zetten Toilet doorspoelen
Koken, afwassen Poetsen
Handen wassen, tanden poetsen Tuin besproeien
Douchen, in bad gaan Auto wassen

Zelfs om de was te doen, kun je regenwater gebruiken, maar dan moet je de regenwaterinstallatie wel uitrusten met voldoende filters, zowel een voorfilter als een nafilter.

Vormen asbesthoudende leidingen een risico voor de gezondheid?

  • Een aanzienlijk deel van het drinkwaternet bestaat nog uit leidingen in vezelcement. Deze houden echter geen risico in voor de gezondheid.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie is de wereldwijde referentie op het vlak van gezondheidsrisico’s met betrekking tot drinkwater. Zij bevestigt op basis van de resultaten van beschikbare wetenschappelijke studies dat asbestvezels enkel schadelijk zijn bij inademing en niet bij orale inname, dus ook niet bij het drinken van water. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft in de laatste ‘Richtlijnen voor de kwaliteit van drinkwater’ van 2011 geen normering opgenomen voor asbest. Ook de Europese drinkwaterwaterrichtlijn bevat geen norm voor asbest in drinkwater.
  • De kans dat asbestvezels vrijkomen in drinkwater is klein: de asbestvezels in de drinkwaterleidingen zijn vast gebonden door het omhullende cement. Daarnaast zorgen wij ervoor dat het water dat wij verdelen in evenwicht is (niet zuur) zodat dit cement niet kan oplossen, wat de kans op het vrijkomen van vezels verder minimaliseert.

Waarom heeft mijn kraanwater soms een bruine kleur?

Het drinkwater kan van nature kleine hoeveelheden ijzer- en mangaanverbindingen bevatten, die in de leidingen bezinken. Stalen of gietijzeren distributieleidingen kunnen soms roest afgeven. Als de snelheid van het water in de buizen snel verandert, kunnen deze ijzer- en mangaandeeltjes opwervelen. Dat kan bijvoorbeeld als bij warm weer 's avonds de hele buurt plots besluit de tuin te sproeien, of als de brandweer ergens moet ingrijpen. Het water kleurt dan roodbruin. IJzer- en mangaanafzettingen komen het vaakst voor op het einde van het leidingennet, waar het water het traagst stroomt.

In jouw woning is dat niet anders: ook hier kunnen ijzeren of stalen leidingen zorgen voor roestafzetting en kan bij langere afwezigheid het eerste water uit de kraan roodbruin zien. Als je de kraan even laat lopen, zal je zien dat deze kleur vanzelf verdwijnt.

Het roodbruine water is niet ongezond, maar het oogt niet erg smakelijk en het kan ook hinderlijk zijn. Het kan roestvlekken geven op het wasgoed. Geef in dat geval het wasgoed onmiddellijk een nieuwe wasbeurt. Zolang de was niet droog is, is dat een prima methode om de vlekken er snel terug uit te krijgen.

Blijft dit probleem duren? Neem contact op met je waterbedrijf.

Waarom is het water van het warmwatercircuit niet drinkbaar?

Water dat opgewarmd wordt in boilers, geisers enzovoort heeft niet meer de kwaliteit van drinkwater. De opwarming zet een aantal chemische processen in beweging: de samenstelling van het water verandert, het water bevat minder zuurstof, het smaakt niet meer lekker en er kan zich schadelijk nitriet hebben gevormd.

Warm water versnelt ook corrosie of roestvorming. Het warme water uit de waterleiding lost bepaalde stoffen makkelijker op, en daarom kan warm water veel meer koper, ijzer, nikkel, zink en lood bevatten dan koud water.

Gebruik daarom voor de bereiding van voedsel en warme dranken steeds koud water. Is jouw keuken uitgerust met een mengkraan, draai deze dan in de stand "koud water" en laat het water enkele seconden lopen, zodat je zeker bent dat al het warme water uit de leiding is gelopen.

Waarom laat ik bij terugkeer uit vakantie het water best even lopen?

Wanneer je langere tijd afwezig bent, en het water al die tijd stilstaat in de leidingen, neemt het water stoffen op die van de leidingen afkomstig zijn. Dat kan gaan om lood, maar afhankelijk van de samenstelling en de hardheid van het water, kan ook ijzer, zink of koper opgenomen worden. Bovendien vormt bij stilstaand water zich aan de binnenwand van de leidingen een biofilm, waar bacteriën zich snel thuis voelen.

Daarom is het goed om bij langere afwezigheid, of zelfs gewoon 's morgen bij het opstaan, het water even te laten lopen en het toilet even door te spoelen. Als je dat eerste water opvangt en het gebruikt om mee te poetsen of de planten te begieten, gaat er bovendien geen water verloren.

Waarom smaakt het kraanwater thuis anders dan op vakantie?

Water is een natuurlijk product. Het heeft dus niet overal dezelfde samenstelling en dus ook niet overal dezelfde smaak. Drinkwater dat gewonnen wordt uit oppervlaktewater smaakt ook anders dan drinkwater dat uit grondwater wordt bereid. Water dat lange tijd heeft stilgestaan in de leidingen, smaakt ook niet lekker. In jouw vakantiewoning laat je bij aankomst de kraan daarom best eventjes lopen vooraleer je ervan drinkt.

Je kan de smaakverschillen vergelijken met die tussen de verschillende flessenwaters. Smaak is vaak een kwestie van persoonlijke voorkeur. De smaakverschillen doen geen afbreuk aan de kwaliteit van het drinkwater. Binnen de Europese Unie moeten alle drinkwaterbedrijven aan dezelfde normen voldoen.

Waarom zit er chloor in het kraanwater?

Chloor wordt gebruikt om de eventuele bacteriën in het drinkwater te doden. Drinkwater is immers rein water. Hoewel soms op alternatieve ontsmettingsmethodes een beroep wordt gedaan, is het toevoegen van een beetje chloor aan het drinkwater vaak onvermijdelijk. Chloor heeft namelijk een langdurige werking. Daardoor blijft het water ook tijdens het transport van het drinkwaterreservoir naar jouw kraan bacterievrij. Chloor kan echter reageren met andere stoffen en daardoor schadelijk worden. De gevormde chloorverbindingen zijn dan ook strikt gereglementeerd in de drinkwaternormen en zijn veilige grenswaarden. De concentratie van chloor in het drinkwater, uitgedrukt in Cl2, blijft dan ook ver beneden de maximumnorm van 0,25 mg/l. Chloor wordt echter reeds in zeer lage concentraties geroken en dat zorgt soms - onterecht - voor ongerustheid. Er wordt net voldoende chloor toegevoegd om het water kiemvrij te houden. Dat betekent dat we steeds ver onder de maximaal toegelaten norm van 0,25 mg/l blijven. Er is dan ook geen enkel gezondheidsrisico.

Chloor heeft een doordringende geur. Daarom kan je de aanwezigheid van chloor bijna altijd merken, zelfs in heel lage concentraties. De chloorgeur verdwijnt echter heel snel. Gebruik enkele druppeltjes citroensap of laat het water even rusten in een open karaf in de koelkast. De geur zal vanzelf verdwijnen.

Benieuwd naar de samenstelling van het water in jouw gemeente? Contacteer uw waterbedrijf.

Wat is de samenstelling van mijn kraanwater?

De samenstelling van het kraanwater is afhankelijk van de herkomst van het water. Zo heeft kraanwater dat uit grondwater wordt gewonnen een andere samenstelling dan kraanwater dat uit oppervlaktewater wordt bereid. Soms wordt het water van verschillende bronnen gemengd, zodat de samenstelling kan wisselen. Maar in ieder geval voldoet het steeds aan alle wettelijke normen.

Benieuwd naar de samenstelling van het water in jouw gemeente? Contacteer je waterbedrijf.

Wat met de aanwezigheid van nitraten en pesticiden in het drinkwater?

In het oppervlakte- en grondwater vinden we nitraten terug. Zij komen via bemesting in het water terecht. Op zichzelf zijn nitraten niet schadelijk of giftig. Ze komen trouwens op natuurlijke wijze en vaak in aanzienlijke hoeveelheden voor in de meeste voedingsmiddelen. De bacteriën in onze maag en darmen zetten deze nitraten echter om tot nitriet, en dat is wel schadelijk voor de gezondheid. Het belemmert het zuurstoftransport in ons bloed.
De hoeveelheid nitraat die in het kraanwater mag voorkomen, is wettelijk begrensd tot maximum 50 mg/liter. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat deze norm voor niemand een bedreiging vormt, ook niet voor zwangere vrouwen of baby's. Enkel bij zuigelingen met ernstige maag- en darmstoornissen bestaat het gevaar dat meer nitraat wordt omgezet in nitriet. In dat geval is het aan te raden om voor de bereiding van de flesvoeding gebruik te maken van nitraatarm mineraalwater.

Het waterbedrijf waakt er nauwgezet over dat de norm van 50 mg/l nergens overschreden wordt. Dat kan door gebruik te maken van hoogtechnologische behandelingstechnieken, of door nitraatrijk en nitraatarm water te mengen.

De veelgebruikte herbiciden en pesticiden kunnen tot op zeer lage concentraties worden gemeten. Zij worden tijdens de bereiding uit het drinkwater verwijderd. Vijftig procent van alle bestrijdingsmiddelen wordt trouwens slechts heel beperkt aangewend. De kans dat zij in het drinkwater terecht komen is dus wel heel erg klein. Via aangepaste behandelingstechnieken, zoals ozonisatie en actieve kool-filtratie worden de resten uit het water gehaald. De overheid is op dit vlak heel streng en als drinkwaterbedrijf zijn wij ook van oordeel dat bestrijdingsmiddelen niet thuis horen in het drinkwater. De Europese normen op dit vlak zijn trouwens een stuk strenger dan wat de Wereldgezondheidsorganisatie voorschrijft.

De drinkwaterreglementering stelt dat pesticiden niet thuishoren in het drinkwater. De normen terzake liggen dan ook beduidend lager dan de normen die beschouwd worden als zijnde gevaarlijk voor de volksgezondheid. Er is dan ook geen enkele reden tot ongerustheid. Bovendien werken de drinkwatermaatschappijen, verenigd in BELGAQUA, en de producenten van herbiciden en pesticiden, verenigd in FYTOFAR, samen om er voor te zorgen dat jij je ook in de toekomst niet ongerust moet maken.

Wat met lood in kraanwater?

Lood kan langs vele wegen ons lichaam bereiken. Ons organisme neemt stofdeeltjes op van lood dat in het milieu aanwezig is. Ook in voeding en dranken zitten vaak sporen van lood. In woningen komt lood meestal vrij door slijtage van oude, loodhoudende verf. Dat is één van de belangrijkste oorzaken van loodvergiftiging.

Alles wel beschouwd, is de inname van lood via het drinkwater dus heel beperkt. Maar lood is reeds in beperkte hoeveelheden giftig, en de overheid heeft dus terecht strenge normen opgelegd. De maximaal toegelaten loodconcentratie bedraagt 10 microgram/liter.

Lood vind je zelden terug in het grond- of oppervlaktewater. Het lood in het drinkwater is bijna steeds afkomstig van loden leidingen. Lood lost namelijk gemakkelijk op in water. Indien er tijdens nutswerken aan de waterleidingen, loden leidingen worden teruggevonden, worden deze binnen een redelijke termijn vervangen.

Ook de samenstelling van het water speelt een belangrijke rol. Het waterbedrijf levert water waarvan de samenstelling garandeert dat er weinig of geen lood wordt opgenomen uit de buiswand. In woningen met loden leidingen plaats je daarom best ook geen waterverzachter. Die verandert de samenstelling van het water, en zo kan toch lood in het water terechtkomen.

Indien jouw huis nog loden binnenleidingen heeft, doe je er goed aan om vooral bij het water dat je gebruikt als drinkwater, de kraan één tot twee minuten te laten lopen. Zo spoel je de leiding loodvrij. Het water dat zo dreigt verloren te gaan, kan je gebruiken om de planten water te geven of schoon te maken. Je kan er natuurlijk ook voor kiezen om alle loden binnenleidingen te vervangen, maar dat is financieel en praktisch niet altijd haalbaar.

Meer informatie hierover op de website van VMM.

Zit er aluminium in het kraanwater?

In grote hoeveelheden is aluminium schadelijk voor het zenuwstelsel. Sommige wetenschappers zien een verband tussen aluminiuminname en de ziekte van Alzheimer. Aluminium komt echter nauwelijks in het water voor, en ook bij de bereiding van drinkwater wordt het slechts heel beperkt gebruikt. De eventuele aanwezigheid van aluminium in het drinkwater blijft in ieder geval steeds ver onder de norm die door de Wereldgezondheidsorganisatie als een gezondheidsrisico wordt beschouwd.

Zitten er hormonen in het kraanwater?

Het kraanwater houdt geen enkel risico in op het vlak van hormonen. De meeste scheikundige stoffen waarvan men vermoedt dat zij het hormonaal evenwicht verstoren lossen gemakkelijker op in vet dan in water. Die stoffen komen dus eerder terecht in het vetweefsel van waterdieren, of zetten zich vast op resten van planten of ander organisch materiaal. Als er toch stoffen in het drinkwater zouden terechtkomen, dan worden zij bij de waterbehandeling perfect uit het water verwijderd.

Voegt Het waterbedrijf fluor toe aan het drinkwater?

Wij voegen geen fluor toe aan het drinkwater. Kraanwater wordt op strenge kwaliteitsparameters gecontroleerd en is dus gezond drinkwater.